Meer pedagogische mogelijkheden voor boa's: per 1 juni verwijzen naar Halt

Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in de openbare ruimte krijgen uitgebreidere mogelijkheden bij strafbare feiten gepleegd door jongeren. Per 1 juni 2026 kunnen deze boa’s minderjarigen een reprimande geven of naar Halt verwijzen. De uitbreiding moet bijdragen aan meer rechtsgelijkheid en een pedagogische omgang met jongeren.

Overlast op straat, baldadigheid, alcoholbezit, geen ID bij je hebben. Welke maatregel je krijgt voor deze strafbare feiten is voor een jongere op dit moment afhankelijk van de persoon en functie die je voor je hebt. Een politieagent kan jongeren een reprimande geven of naar Halt verwijzen voor een leertraject, een boa kan voor de meeste feiten alleen een boete geven.

Daardoor komt de rechtsgelijkheid in het geding: treft een jongere een boa, dan is het mogelijk dat die jongere de kans mist op een pedagogische maatregel die aansluit bij de leeftijd. De uitbreiding draagt ook bij aan het kinderrecht om jongeren zo veel mogelijk buiten het strafrecht te houden. Bij een boete krijgt een jongere namelijk in sommige gevallen een strafblad, wat gevolgen kan hebben voor hun toekomst.

Gelijke kansen

Met de nieuwe bevoegdheden kunnen boa’s in de openbare ruimte voor meer feiten een pedagogische maatregel inzetten in plaats van bijvoorbeeld een boete. Daarmee wordt de praktijk van diversion, waarbij gekozen wordt voor alternatieve maatregelen zodat strafrechtelijke vervolging achterwege blijft, landelijk uitgebreid naar een grotere groep wetshandhavers.

In Nederland voert Halt diversion-maatregelen voor jongeren uit. Halt-directeur Janet ten Hoope: ‘Fouten maken hoort erbij als opgroeiende tiener en het zegt veel over onze samenleving hoe we vervolgens met die fouten omgaan. Dat is het liefst een combinatie van begrenzen en herstellen. Een diversion-maatregel zorgt daarnaast voor gelijke kansen: voor sommige gezinnen betekent een boete gewoon een lege broodtrommel naar school, terwijl een leertraject voor iedereen gelijk is. Het is een stap vooruit dat ook boa’s straks voor jongeren de deur open kunnen houden naar een kansrijke toekomst.’

De reprimande en de Halt-interventie zijn een alternatieven voor strafrechtelijke vervolging en kunnen worden ingezet bij jongeren tussen 12 en 18 jaar die nog niet eerder met het strafrecht in aanraking zijn gekomen. Het gaat daarbij om strafbare feiten als winkeldiefstal, baldadigheid, alcoholbezit en vernieling. Jongeren krijgen bij Halt de kans om te leren van hun fout, die fout te herstellen, bijvoorbeeld met excuses en een schadevergoeding, en een strafblad te voorkomen.

Veilige buurten

Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is blij met de uitbreiding van doorverwijsmogelijkheden naar Halt voor deze boa’s, omdat het helpt om aansluiting te houden bij de jeugd. Veel gemeenten hebben te maken met jeugdoverlast op straat.

Bas van den Tillaar, burgemeester gemeente Vlissingen en portefeuillehouder boa’s bij de VNG: ‘Het verschil in aanpak tussen een politieagent en een boa richting een jongere wordt hiermee weggewerkt. Naast een boete kunnen boa’s nu ook kiezen voor een reprimande of Halt. Van een boete wordt niet altijd geleerd, van een gesprek samen met ouders in veel gevallen wel. We gaan dan ook naast jongeren staan, om ze te leren wat wel gewenst gedrag is en hiermee hopen we ook iets te betekenen in het leefbaar en veilig houden van onze wijken en buurten.’

Versterking samenwerking

Anja de Bruin van de politie: ‘De politie hecht veel waarde aan pedagogische maatregelen voor jongeren en steunt de ontwikkeling die is ingezet om de samenwerking tussen politie en boa’s in de openbare ruimte verder te versterken. Daarom controleert de politie op herhaald gedrag bij een reprimande of Halt-verwijzing zolang boa’s dit door technische beperkingen nog niet zelf kunnen doen. In het belang van de jongeren werken politie en boa’s op deze manier samen aan een eenduidige aanpak.’

De nieuwe werkwijze wordt zorgvuldig gemonitord. Na een half jaar voeren het OM, de politie, de VNG en Halt een tussentijdse evaluatie uit. Zo wordt geborgd dat de uitbreiding van bevoegdheden in de praktijk leidt tot wat beoogd wordt: meer rechtsgelijkheid en een betere kans voor jongeren om zonder strafblad verder te gaan.